Mieć świadomość
Zanim przejdziemy do kilku praktycznych wskazówek na temat segregowania odpadów – przypomnimy kilka najważniejszych elementów, leżących u podstaw recyclingu.
-
Ochrona środowiska
Dzięki odpowiedniemu sortowaniu można ograniczyć ilość odpadów trafiających na składowiska, co zmniejsza zanieczyszczenie gleby, wód i powietrza. Przykładowo, recykling aluminium pozwala ograniczyć zanieczyszczenie wody o 97% w porównaniu z cyklem produkcji z rudy. Równocześnie oznacza obniżenie o 95% emisji trujących gazów do atmosfery. Co więcej, przynosi oszczędność ropy naftowej i zużycia energii nawet do 95%.
-
Oszczędność surowców naturalnych
Tworzywa sztuczne powstają z pochodnych ropy naftowej. Zamiast zużywać ropę, której zasoby są ograniczone i której wydobycie jest bardzo kosztowne, tworzywa sztuczne można ponownie wykorzystać – jako wysokokaloryczne źródło energii lub jako surowiec wtórny. Segregacja pozwala na odzysk surowców, takich jak papier, szkło, metal czy plastik, które mogą być ponownie wykorzystane do produkcji nowych produktów.
-
Zmniejszenie ilości odpadów trafiających na składowiska
Odpady, które są odpowiednio posegregowane, mogą być przetwarzane i wykorzystywane ponownie, co zmniejsza ilość odpadów składowanych na wysypiskach. To z kolei przyczynia się do zmniejszenia emisji metanu i innych gazów cieplarnianych, które powstają podczas rozkładu odpadów. Choć bezpośredni koszt wywozu śmieci na składowisko jest tańszy niż ich przetwarzanie, to jednak faktyczne wydatki związane z utrzymywaniem składowisk, ograniczaniem ich wpływu na środowisko i rekultywację przyległych do nich obszarów są znacznie wyższe.
-
Zmniejszenie zużycia energii
Produkcja nowych materiałów z surowców wtórnych zazwyczaj zużywa mniej energii niż produkcja z surowców pierwotnych. Na przykład, recykling aluminium zużywa około 95% mniej energii niż produkcja nowego aluminium z rudy boksytu.
-
Podnoszenie świadomości ekologicznej
Proces segregacji odpadów angażuje społeczeństwo w działania proekologiczne, co sprzyja budowaniu świadomości na temat znaczenia ochrony środowiska. Edukacja w tym zakresie pomaga kształtować odpowiedzialne postawy konsumenckie.
Popularnym mitem dotyczącym segregacji odpadów jest przekonanie, że posegregowane śmieci trafiają do jednej śmieciarki, która je miesza, przez co nasz wysiłek w domu jest bezużyteczny. Tymczasem nowoczesne pojazdy odbierające posegregowane odpady zazwyczaj są wyposażone w przegrody, do których trafiają poszczególne frakcje odpadów. Alternatywnie, każdy rodzaj odpadów może być odbierany przez osobną śmieciarkę.
Poniżej krótki film ze strony "naszesmieci.mos.gov.pl" ukazujący sens segregowania odpadów w naszych domach:
Jak ułatwić sobie segregację odpadów?
Za każdym razem, kiedy otwieramy szafkę pod zlewem, stajemy przed istotną decyzją: odzyskać czy zmarnować cenne surowce. Jeżeli oddzielimy odpady surowcowe od resztek jedzenia, to mają one szansę stać się nową ławką w parku, gazetą, watą szklaną czy rowerem."
Cytat z: naszesmieci.mos.gov.pl/sens-recyklingu
Mieć dobry plan
Zorganizowanie domowej segregacji odpadów może wydawać się trudne, ale dobrze przemyślany układ kuchni oraz odpowiedni dobór pojemników może znacznie ułatwić ten proces. Chociaż na pierwszy rzut oka może się wydawać, że zamiana jednego kosza pod zlewem na pięć różnych pojemników to zadanie niewykonalne, w rzeczywistości jest to całkiem możliwe.
Segregacja odpadów sprawia, że do pojemnika na odpady zmieszane trafia mniej śmieci. Dzięki temu pojemniki do domowej selekcji surowców mogą być mniejsze niż te, które używamy obecnie. Kluczowe jest także odpowiednie rozmieszczenie koszy w domu.
Odpady takie jak plastik czy szkło, które nie generują nieprzyjemnych zapachów, mogą być przechowywane w otwartej przestrzeni kuchni lub w szafce w przedpokoju. Pojemnik na papier można umieścić w pokoju, na przykład w pobliżu biurka. Z kolei bioodpady oraz pojemnik na odpady zmieszane najlepiej umieścić w zamkniętych pojemnikach, na przykład w szafce pod zlewem.
Dziś coraz częściej spotyka się podłużne kosze z kilkoma komorami, co rozwiązuje problem ograniczonej przestrzeni. Ponadto, nowoczesny design pojemników pozwala na ich umieszczenie w widocznych miejscach, bez pogorszenia estetyki wnętrza.
Na rynku dostępne są również pojemniki na bioodpady wyposażone we wkłady węglowe, które wchłaniają nieprzyjemne zapachy. Warto także zwrócić uwagę na nowoczesne kompostowniki, które mogą być używane nawet w mieszkaniach. Producenci mebli proponują także różnorodne rozwiązania, takie jak umieszczanie komór do segregacji odpadów w dużych szufladach czy kosze idealnie dopasowane do wymiarów szafki.
Mieć jasność - co do czego
Aby segregować odpady „łatwo, szybko i przyjemnie”, warto mieć w głowie prosty system i jasne zasady. Zacznijmy od podstawowej reguły Jednolitego Systemu Segregacji Odpadów (JSSO), która brzmi:
-
Oddzielaj surowce od odpadów, które nie nadają się do powtórnego przetworzenia (odpady zmieszane).
-
Odpady sztuczne i metal
-
Papier
-
Szkło
-
Odpady biodegradowalne
-
Zgniatanie plastikowych butelek przed ich wyrzuceniem pozwala zaoszczędzić miejsce w pojemniku.
-
Opróżnione opakowania nie muszą być dokładnie myte, chyba że lokalne przepisy stanowią inaczej.
-
Silnie zabrudzony papier nie powinien trafiać do pojemnika na odpady papierowe.
-
Kartoniki po mleku należy wrzucać do pojemnika na odpady z metali i tworzyw sztucznych.
-
Szkło okienne, ceramika oraz inne rodzaje szkła, które nie są opakowaniami, powinny być zbierane oddzielnie, ponieważ nie mogą być przetwarzane razem z opakowaniami szklanymi.
-
Do odpadów plastikowych nie wrzucamy zabawek, opakowań po farbach, lakierach, olejach, opakowań z gumy, sprzętu elektronicznego ani części samochodowych, nawet jeśli są wykonane z plastiku.
-
Małe elementy jak zszywki można pozostawić w odpadach papierowych, gdyż nie stanowią problemu w procesie przetwarzania. Duże elementy, takie jak okładki lub ramki od kalendarzy, powinny być oddzielone.
-
Śmieci wykonane z gumy lub kauczuku należy wyrzucać do pojemników na tworzywa sztuczne.
-
Do pojemników na bioodpady nie wrzucamy popiołu, ziemi, kamieni, resztek mięsnych, kości ani odchodów zwierzęcych.
Segreguj te, które nadają się do recyklingu, a więc:
Naklejki z rządowej kampanii "Nasze śmieci" można pobrać tutaj: naszesmieci.mos.gov.pl/dla-mediow lub klikając bezpośrednio na linki poniżej:
Metal i tworzywa sztuczne, Papier, Szkło, Biodegradowalne, Zmieszane.
Dodatkowo ważne:
• Baterie i akumulatory: Oddawaj do specjalnych punktów zbiórki, nie wrzucaj do zwykłych koszy.
• Chemikalia i odpady niebezpieczne: Farby, rozpuszczalniki, środki ochrony roślin, akumulatory oddawaj w specjalnych punktach zbiórki odpadów niebezpiecznych.
• Elektronika i AGD: Zużyty sprzęt elektroniczny należy oddawać do punktów zbiórki elektrośmieci.
• Leki: Przeterminowane lub niepotrzebne leki oddawaj w aptekach, które prowadzą zbiórkę takich odpadów.
Mieć dobre patenty
Poniżej przedstawiamy kilka przydatnych informacji i dobrych praktyk, które ułatwią segregację oraz zmniejszenie ilości odpadów w gospodarstwie domowym. Pamiętaj jednak, że warto zapoznać się z wytycznymi obowiązującymi w Twojej okolicy, ponieważ zasady mogą się różnić w zależności od gminy czy miasta.
Tutaj znajdziesz informacje odnośnie konkretnych regionalnych wytycznych.
Kilka przydatnych wskazówek:
Mieć w pamięci oszczędności
W wielu miejscowościach w Polsce opłaty za wywóz odpadów są niższe dla osób segregujących śmieci. Samorządy często stosują preferencyjne stawki dla tych, którzy dbają o odpowiednią segregację. Oszczędności mogą wynosić od kilkudziesięciu do nawet kilkuset złotych rocznie, w zależności od lokalnych stawek i liczby mieszkańców w gospodarstwie domowym.
Segregacja odpadów wiąże się ze świadomością ekologiczną, która może prowadzić do bardziej rozważnych zakupów, np. wybierania produktów wielokrotnego użytku zamiast jednorazowych. W efekcie można zaoszczędzić na zakupie nowych produktów.
Segregacja odpadów często idzie w parze z ograniczeniem ich ilości poprzez np. kompostowanie bioodpadów. Mniejsze zużycie i produkcja odpadów mogą prowadzić do oszczędności w dłuższym okresie.
Szczegółowe zasady segregacji
Poniższa lista podsumowuje szczegółowo które odpady należy, a których nie należy umieszczać w poszczególnych pięciu pojemnikach:
| Metale i tworzywa sztuczne | |
|---|---|
| Należy wyrzucać | Nie należy wyrzucać |
|
odkręcone i zgniecione plastikowe butelki po napojach nakrętki plastikowe opakowania po produktach spożywczych opakowania wielomateriałowe (np. kartony po mleku i sokach) opakowania po środkach czystości (np. proszkach do prania), kosmetykach (np. szamponach, paście do zębów) itp. plastikowe torby, worki, reklamówki, inne folie aluminiowe puszki po napojach i sokach puszki po konserwach folię aluminiową metale kolorowe kapsle, zakrętki od słoików |
butelek i pojemników z zawartością plastikowych zabawek opakowań po lekach i zużytych artykułów medycznych opakowań po olejach silnikowych części samochodowych zużytych baterii i akumulatorów puszek i pojemników po farbach i lakierach zużytego sprzętu elektronicznego i AGD |
| Papier | |
|---|---|
| Należy wyrzucać | Nie należy wyrzucać |
|
opakowania z papieru, karton, tekturę (także falistą) katalogi, ulotki, prospekty gazety i czasopisma papier szkolny i biurowy, zadrukowane kartki zeszyty i książki papier pakowy torby i worki papierowe |
ręczników papierowych i zużytych chusteczek higienicznych papieru lakierowanego i powleczonego folią papieru zatłuszczonego lub mocno zabrudzonego kartonów po mleku i napojach papierowych worków po nawozach, cemencie i innych materiałach budowlanych tapet pieluch jednorazowych i innych materiałów higienicznych zatłuszczonych jednorazowych opakowań z papieru i naczyń jednorazowych ubrań |
| Szkło | |
|---|---|
| Należy wyrzucać | Nie należy wyrzucać |
|
butelki i słoiki po napojach i żywności (w tym butelki po napojach alkoholowych i olejach roślinnych) szklane opakowania po kosmetykach (jeżeli nie są wykonane z trwale połączonych kilku surowców) |
ceramiki, doniczek, porcelany, fajansu, kryształów szkła okularowego szkła żaroodpornego zniczy z zawartością wosku żarówek i świetlówek reflektorów opakowań po lekach, rozpuszczalnikach, olejach silnikowych luster szyb okiennych i zbrojonych monitorów i lamp telewizyjnych termometrów i strzykawek |
| Odpady biodegradowalne | |
|---|---|
| Należy wyrzucać | Nie należy wyrzucać |
|
odpadki warzywne i owocowe (w tym obierki itp.) gałęzie drzew i krzewów skoszoną trawę, liście, kwiaty trociny i korę drzew niezaimpregnowane drewno resztki jedzenia |
kości zwierząt oleju jadalnego odchodów zwierząt popiołu z węgla kamiennego leków drewna impregnowanego płyt wiórowych i pilśniowych MDF ziemi i kamieni innych odpadów komunalnych (w tym niebezpiecznych) |
| Odpady zmieszane | |
|---|---|
| Do pojemnika z odpadami zmieszanymi należy wrzucać wszystko to, czego nie można odzyskać w procesie recyklingu, z wyłączeniem odpadów niebezpiecznych. |